Çarpıntı Değerlendirmesi
Ayrıntılı öykü, EKG ve gerektiğinde Holter ile ritim analizi.
Uzmanlık Alanları
Çarpıntı, kalp atışlarının rahatsız edici biçimde hissedilmesidir. Kimi zaman tamamen masum bir nedene bağlıyken kimi zaman altta yatan bir ritim bozukluğunun habercisi olabilir. Prof. Dr. İstemihan Tengiz, Medicana International İzmir Hastanesi'nde çarpıntı şikâyetlerinin ayrıntılı değerlendirmesini yapmakta; gerekli durumlarda Holter, EKG, ekokardiyografi ve ileri elektrofizyolojik incelemeleri yönlendirmektedir.
Çarpıntı, kalbin normalden hızlı, yavaş veya düzensiz atmasıyla ortaya çıkabilir. Stres, kaygı, kafein, alkol, sigara, aşırı yorgunluk, ateşli hastalıklar ve kansızlık gibi geçici nedenlerle herkes zaman zaman çarpıntı hissedebilir. Bu durumlarda çarpıntı genellikle kendiliğinden geçer ve altta yatan ciddi bir kalp sorunu yoktur.
Ancak bazı durumlarda çarpıntı, kalbin elektrik sistemindeki bir bozukluğun işareti olabilir. Atriyal fibrilasyon, supraventriküler taşikardi, ventriküler erken vuru gibi ritim bozuklukları çarpıntıya yol açar. Özellikle bayılma, göğüs ağrısı, şiddetli nefes darlığı ile birlikte olan çarpıntılar dikkatle değerlendirilmelidir.
Çarpıntının ciddiyetini belirleyen en önemli faktör, altta yatan kalp hastalığının olup olmamasıdır. Daha önce kalp krizi geçirmiş, kalp yetersizliği olan veya kapak hastalığı bulunan kişilerde çarpıntı daha ciddiye alınmalıdır.
Çarpıntı değerlendirmesi ayrıntılı bir öykü ve fizik muayene ile başlar. Çarpıntının ne zaman başladığı, ne kadar sürdüğü, nasıl bir his olduğu, eşlik eden şikâyetler ve tetikleyici faktörler sorgulanır. Ardından 12 derivasyonlu EKG çekilir; bu, o anki ritim hakkında anlık bilgi verir.
Çarpıntı her gün olmuyorsa Holter cihazı ile 24 saatlik ritim kaydı yapılır. Daha seyrek çarpıntılarda olay kaydedici (event recorder) veya 7-14 günlük uzun süreli Holter kullanılabilir. Ekokardiyografi ile kalbin yapısı, kapak fonksiyonları ve pompa gücü değerlendirilir. Tiroid fonksiyonları, kan sayımı ve elektrolit düzeyleri de tanıda yardımcıdır.
Tedavi, çarpıntının nedenine göre belirlenir. Masum çarpıntılarda yaşam tarzı düzenlemeleri (kafein azaltma, stres yönetimi, düzenli uyku) genellikle yeterlidir. Ritim bozukluğu saptanırsa ilaç tedavisi, gerektiğinde elektrofizyolojik çalışma ve ablasyon tedavisi uygulanabilir.
Atriyal fibrilasyon gibi kronik ritim bozukluklarında inme riskini azaltmak için kan sulandırıcı ilaçlar gerekebilir. Hızlı kalp atışlarının kontrolü için beta bloker veya kalsiyum kanal blokeri gibi ilaçlar kullanılır. Tüm tedavi seçenekleri hastanın yaşına, eşlik eden hastalıklarına ve çarpıntının tipine göre kişiselleştirilir.
Ayrıntılı öykü, EKG ve gerektiğinde Holter ile ritim analizi.
Günlük yaşamda kalp ritminin kesintisiz kaydedilmesi.
Kalbin yapısal ve fonksiyonel değerlendirmesi.
Ritim kontrolü, hız kontrolü ve pıhtı önleyici tedavi.
Ani başlayan hızlı kalp atışlarının tanı ve tedavisi.
Çarpıntıya göğüs ağrısı, şiddetli nefes darlığı, bayılma, baş dönmesi veya bilinç bulanıklığı eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalıdır.
Evet, stres ve kaygı kalp atışlarını hızlandırarak çarpıntı hissine yol açabilir. Bu genellikle masumdur ancak altta yatan bir ritim bozukluğu olmadığından emin olmak için değerlendirme yapılması önerilir.
Gebelikte kan hacminin artması ve hormonal değişiklikler nedeniyle çarpıntı sık görülür. Ancak her çarpıntı normal kabul edilmemeli, özellikle bayılma veya nefes darlığı varsa mutlaka değerlendirilmelidir.
EKG, Holter, ekokardiyografi, tiroid fonksiyon testleri ve kan sayımı temel tetkiklerdir. Seyrek çarpıntılarda olay kaydedici kullanılabilir.
İçerik Prof. Dr. İstemihan Tengiz tarafından gözden geçirilmiştir. Son gözden geçirme:
Bu sayfadaki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Şikâyetleriniz için lütfen hekiminize başvurun.