Kalıcı Kalp Pili
Yavaş kalp ritmi (bradikardi) tedavisinde implantasyon.
Uzmanlık Alanları
İzmir'de Kalp Pili, ICD ve Ritim Bozukluğu Tedavisi
Kalp yetersizliğinin ileri tedavisi ve ritim bozukluklarının cihaz temelli yönetimi Prof. Dr. İstemihan Tengiz'in çalışma alanlarındandır. Vericiguat'ın kalp yetersizliğindeki etkisini araştıran uluslararası VICTORIA çalışmasında (N Engl J Med, 2020) çalışma grubu üyesi olarak yer almış, ARNi-TR gerçek yaşam kayıt çalışmasına katkıda bulunmuştur. Kalıcı kalp pili, ICD implantasyonu, kardiyak resenkronizasyon tedavisi (CRT) ve atriyal fibrilasyon yönetimi bu kapsamdadır.
Kalp yetersizliği nedir?
Kalp yetersizliği, kalbin vücudun ihtiyacı olan kanı yeterince pompalayamaması ya da bunu ancak yüksek dolum basınçlarıyla yapabilmesi durumudur. Kalbin durması demek değildir. En sık görülen belirtiler eforla artan nefes darlığı, gece düz yatarken nefes darlığı nedeniyle uyanma, bacaklarda ödem, çabuk yorulma ve kilo artışıdır.
Sınıflama, sol karıncığın kasılma gücünü gösteren ejeksiyon fraksiyonuna (EF) göre yapılır: EF'nin belirgin düştüğü tip, orta düzeyde azaldığı tip ve EF'nin korunduğu tip. Bu ayrım önemlidir, çünkü kanıtlanmış ilaç tedavileri her grupta aynı değildir. Şikâyetlerin günlük yaşamı ne ölçüde kısıtladığı ise NYHA sınıflaması ile derecelendirilir.
Tanı sürecinde hangi tetkikler yapılır?
Değerlendirme ayrıntılı öykü ve muayene ile başlar. EKG, akciğer grafisi ve kanda BNP veya NT-proBNP düzeyi ilk basamak tetkiklerdir; bu belirteçlerin normal olması kalp yetersizliği tanısını büyük ölçüde uzaklaştırır. Tanıyı koyduran ve tipini belirleyen temel inceleme ekokardiyografidir.
Nedeni araştırmak için koroner değerlendirme (BT anjiyografi veya koroner anjiyografi), gerektiğinde kardiyak MR, tiroid fonksiyonları, demir depoları, böbrek fonksiyonları ve ritim bozukluğu kuşkusunda Holter incelemesi yapılır. Nedenin ortaya konması tedaviyi doğrudan değiştirir; örneğin koroner kaynaklı yetersizlikte damarın açılması kalp fonksiyonunu iyileştirebilir.
Güncel ilaç tedavisi
EF'si düşük kalp yetersizliğinde günümüzde dört ilaç grubu temel tedaviyi oluşturur: anjiyotensin reseptör-neprilizin inhibitörü (ARNI) ya da ACE inhibitörü, beta bloker, mineralokortikoid reseptör antagonisti ve SGLT2 inhibitörü. Bu dörtlünün birlikte ve hedef dozlara kadar artırılarak kullanılması, hastaneye yatışları ve ölüm riskini belirgin biçimde azaltır. Tedaviye ödem kontrolü için idrar söktürücüler ve saptanmışsa demir eksikliğinin giderilmesi eklenir.
Prof. Dr. İstemihan Tengiz, kalp yetersizliğinde vericiguat'ın etkinliğini araştıran ve sonuçları New England Journal of Medicine'de yayımlanan uluslararası VICTORIA çalışmasında çalışma grubu üyesi olarak yer almıştır. Ayrıca ARNI tedavisinin Türkiye'deki gerçek yaşam sonuçlarını inceleyen ARNi-TR kayıt çalışmasına katkıda bulunmuştur.
Kalıcı kalp pili
Kalp pili, kalp hızının tehlikeli ölçüde yavaşladığı durumlarda kalbi uyararak yeterli hızda çalışmasını sağlayan bir cihazdır. Başlıca endikasyonları ileri derecede atriyoventriküler blok ve belirti veren hasta sinüs sendromudur. Baş dönmesi, bayılma, sürekli halsizlik ve efor kapasitesinde belirgin düşüş tipik şikâyetlerdir.
Cihaz, köprücük kemiği altındaki cilt altı cebe lokal anestezi ile yerleştirilir; elektrotlar toplardamar yoluyla kalbe ilerletilir. İşlem genellikle bir saatin altında sürer ve hasta çoğunlukla ertesi gün taburcu edilir. İlk haftalarda kolun omuz hizasının üzerine kaldırılmaması ve ağır kaldırılmaması önerilir.
ICD ve kardiyak resenkronizasyon (CRT)
İmplante edilebilen kardiyoverter defibrilatör (ICD), hayatı tehdit eden hızlı ritim bozukluklarını tanıyıp şok vererek durduran bir cihazdır. Ani kardiyak ölüm riski yüksek olan hastalarda, örneğin en az üç ay optimal ilaç tedavisine karşın ejeksiyon fraksiyonu düşük kalanlarda ve daha önce ciddi ritim bozukluğu geçirmiş olanlarda önerilir.
Kardiyak resenkronizasyon tedavisi (CRT), kalbin sağ ve sol karıncığının uyumsuz kasıldığı, EKG'de geniş QRS görülen hastalarda her iki karıncığın eşzamanlı uyarılmasını sağlar. Uygun hastalarda şikâyetleri azaltır, efor kapasitesini artırır ve kalp fonksiyonunda iyileşme sağlayabilir. Gerektiğinde defibrilatör işleviyle birlikte tek cihazda birleştirilir.
Atriyal fibrilasyon yönetimi
Atriyal fibrilasyon, kalbin üst odacıklarının düzensiz ve hızlı çalıştığı, en sık görülen kalıcı ritim bozukluğudur. Çarpıntı, nefes darlığı ve halsizlik yapabildiği gibi tamamen sessiz de seyredebilir. Asıl tehlikesi kulakçıkta oluşan pıhtının beyne giderek inmeye yol açmasıdır; bu risk, hastanın yaşı ve eşlik eden hastalıklarına göre CHA₂DS₂-VASc skoru ile hesaplanır.
Tedavinin üç ayağı vardır: inme riski hesaplanarak uygun hastalarda pıhtı önleyici ilaç başlanması, kalp hızının ya da ritmin kontrol altına alınması ve altta yatan nedenlerin düzeltilmesi. Yüksek tansiyon, uyku apnesi, aşırı kilo, alkol ve tiroid bozuklukları atriyal fibrilasyonu tetikler; bunların tedavisi ritmin korunmasında en az ilaçlar kadar belirleyicidir.
Cihazla yaşam ve takip
Kalp pili veya ICD taşıyan hastalar düzenli aralıklarla kontrole çağrılır; bu kontrollerde batarya durumu, elektrot işlevi ve kaydedilen ritim olayları incelenir. Birçok modern cihaz uzaktan izleme özelliği taşır ve verileri merkeze otomatik iletebilir. Batarya süresi cihaz tipine ve kullanım yoğunluğuna göre değişir; süresi dolduğunda yalnızca jeneratör küçük bir işlemle değiştirilir, elektrotlar genellikle yerinde kalır.
Günlük yaşamda cep telefonu, mikrodalga fırın ve ev aletleri sorun yaratmaz; telefonu cihazın olduğu tarafın cebinde taşımamak yeterlidir. Havalimanı güvenlik kapılarında cihaz kartınızı göstermeniz, elektrikli kaynak makineleri ve güçlü manyetik alanlardan uzak durmanız önerilir. Manyetik rezonans görüntüleme yalnızca MR uyumlu cihazlarda ve uygun protokolle yapılabilir.
Uygulanan İşlemler
ICD İmplantasyonu
Ani kardiyak ölüm riskine karşı şok cihazı.
Kardiyak Resenkronizasyon (CRT)
Kalp yetersizliğinde pompalama uyumunun düzeltilmesi.
Atriyal Fibrilasyon Yönetimi
Ritim/hız kontrolü ve pıhtı önleyici tedavi planlaması.
Sık Sorulan Sorular
Ejeksiyon fraksiyonum yüzde 35, bu ne anlama geliyor?
Ejeksiyon fraksiyonu, sol karıncığın her kasılmada içindeki kanın yüzde kaçını dışarı attığını gösterir; normal aralık yaklaşık yüzde 50-70'tir. Yüzde 35, pompa gücünün belirgin biçimde azaldığı anlamına gelir ve tam ilaç tedavisi ile yakın takip gerektirir. İyi haber şu ki bu değer sabit değildir; uygun tedaviyle birçok hastada aylar içinde yükselebilir.
Kalp pilinin bataryası ne kadar dayanır?
Cihaz tipine, ne sıklıkla uyarı verdiğine ve programlama ayarlarına göre değişmekle birlikte genellikle uzun yıllar dayanır. Batarya düzeyi her rutin kontrolde ölçülür ve süre dolmaya yaklaştığında önceden planlama yapılır. Değişim sırasında yalnızca jeneratör yenilenir; bu işlem ilk implantasyondan daha kısa sürer.
ICD şok verirse ne yapmalıyım?
Tek bir şok aldıysanız ve ardından kendinizi iyi hissediyorsanız panik yapmadan hekiminizle iletişime geçip kontrol randevusu alın. Kısa süre içinde birden fazla şok aldıysanız, şok sonrası bayılma, göğüs ağrısı veya şiddetli nefes darlığı yaşıyorsanız acil servise başvurun. Cihazın kaydettiği veriler, şokun neden verildiğini kontrolde tam olarak gösterir.
Kalp pili varken MR çekilebilir mi?
Günümüzde takılan cihazların büyük bölümü MR uyumludur ve uygun koşullarda görüntüleme yapılabilir. Bunun için cihazın MR uyumlu olduğunun belgelenmesi, çekim öncesi ve sonrasında özel programlama yapılması ve işlemin uygun donanımlı bir merkezde gerçekleştirilmesi gerekir. Cihaz kartınızı yanınızda taşıyın ve MR isteyen hekime mutlaka bildirin.
Atriyal fibrilasyonda kan sulandırıcı şart mı?
Herkeste değil. Karar, inme riskini yaş, cinsiyet, tansiyon, şeker hastalığı, kalp yetersizliği ve geçirilmiş inme gibi etkenlere göre hesaplayan CHA₂DS₂-VASc skoruna dayanır. Riski yüksek çıkan hastalarda pıhtı önleyici tedavi inmeyi büyük ölçüde önler. Aspirin bu amaçla yeterli bir koruma sağlamaz.
Kalp yetersizliğinde günlük yaşamda nelere dikkat etmeliyim?
Her sabah aynı koşullarda tartılın; iki üç gün içinde iki kilodan fazla artış sıvı birikimini gösterir ve hekiminize bildirilmelidir. Tuzu sınırlayın, hekiminizin belirlediği sıvı miktarını aşmayın, ilaçlarınızı hiç atlamayın ve düzenli hafif-orta egzersizi sürdürün. Grip ve zatürre aşıları bu hasta grubunda özellikle önemlidir.
İçerik Prof. Dr. İstemihan Tengiz tarafından gözden geçirilmiştir. Son gözden geçirme:
Bu sayfadaki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Şikâyetleriniz için lütfen hekiminize başvurun.